Norma handlowa dla owoców cytrusowych wg rozporządzenia (WE) nr 1221/2008 z dnia 5 grudnia 2008 r - wyciąg.

I. Definicja produktu
Niniejszą normę stosuje się do następujących owoców klasyfikowanych jako "owoce cytrusowe", które są dostarczane konsumentowi świeże z wyłączeniem owoców cytrusowych przeznaczonych do przetwórstwa przemysłowego:
- cytryny odmian uprawnych pochodzących od gatunku Citrus limon (L.) Burm. f.,
- mandarynki odmian uprawnych pochodzących od gatunku Citrus reticulata Blanco, w tym mandarynki satsuma (Citrus unshiu Marcov.), klementynki (Citrus clementina Hort. ex Tan.), mandarynki pospolite (Citrus deliciosa Ten.) oraz tangeriny (Citrus tangerina Hort. ex Tan.) pochodzące od tych gatunków oraz ich mieszańce, zwane dalej "mandarynkami",
- pomarańcze odmian uprawnych pochodzących od gatunku Citrus sinensis (L.) Osb.

II. Przepisy dotyczące jakości
Celem normy jest określenie wymogów jakościowych dla owoców cytrusowych po ich przygotowaniu i zapakowaniu.

A. Wymagania minimalne

We wszystkich klasach jakości z zastrzeżeniem szczególnych przepisów dla danej klasy i dopuszczalnych tolerancji, owoce cytrusowe powinny być:

• całe,
• wolne od odgnieceń i/lub rozległych zabliźnionych nacięć,
• zdrowe; wyklucza się produkty z objawami gnicia lub zepsucia, które czynią je niezdatnymi do spożycia,
• czyste, praktycznie wolne od jakichkolwiek widocznych substancji obcych,
• praktycznie wolne od szkodników,
• praktycznie wolne od uszkodzeń spowodowanych przez szkodniki,
• wolne od oznak wewnętrznego wysuszenia,
• wolne od szkód wyrządzonych niską temperaturą lub mrozem uszkodzeń mrozowych,
• wolne od nadmiernego zawilgocenia zewnętrznego,
• wolne od jakichkolwiek obcych zapachów lub smaków.

Owoce cytrusowe powinny być zrywane ostrożnie i muszą osiągnąć właściwy stopień rozwoju i dojrzałości – wziąwszy pod uwagę cechy charakterystyczne danej odmiany, czas zbioru oraz obszar uprawy.
Stopień dojrzałości i rozwoju owoców cytrusowych muszą umożliwiać im:

• wytrzymanie transportu i przeładunku oraz
• dotarcie do miejsca przeznaczenia w zadowalającym stanie.

Owoce cytrusowe spełniające wymogi dojrzałości określone w niniejszym załączniku mogą być "pozbawione zielonego zabarwienia". Taki zabieg jest dozwolony jedynie gdy inne naturalne właściwości organoleptyczne owoców nie są zmodyfikowane.

B. Wymagania dotyczące dojrzałości

Dojrzałość owoców cytrusowych jest określana dla każdego z niżej wymienionych gatunków na podstawie następujących parametrów:
1) minimalnej zawartości soku,
2) wybarwienia.

Stopień wybarwienia owocu w miejscu przeznaczenia musi być taki, jaki owoc cytrusowy osiąga normalnie w trakcie rozwoju i typowy dla danej odmiany.

cytryny

• minimalna zawartość soku:

- cytryny Verdelli i Primofiore: 20 %
- pozostałe cytryny: 25 %

• wybarwienie: musi być typowe dla danej odmiany. Dopuszcza się owoce z zielonym zabarwieniem (ale nie ciemnozielonym), pod warunkiem że spełniają one minimalne wymagania w zakresie zawartości soku.

mandarynki

• minimalna zawartość soku:

- mandarynki z wyłączeniem klementynek: 33 %
- klementynki: 40 %

• wybarwienie: na co najmniej jednej trzeciej powierzchni owocu musi być typowe dla danej odmiany.

pomarańcze

Wybarwienie musi być typowe dla danej odmiany. Dopuszcza się owoce z jasnozielonym zabarwieniem, pod warunkiem że zielona część nie przekracza jednej piątej całkowitej powierzchni owocu. Owoce muszą wykazywać następującą minimalną zawartość soku:

- czerwone pomarańcze: 30 %
- odmiany grupy Navel: 33 %
- pozostałe odmiany: 35 %

Pomarańcze wyprodukowane na obszarach charakteryzujących się wysokimi temperaturami powietrza oraz stosunkowo wysoką wilgotnością podczas okresu rozwoju, mogą posiadać zielone zabarwienie przekraczające jedną piątą całkowitej powierzchni owocu, pod warunkiem że wykazują następującą minimalną zawartość soku:
odmiany Mosambi, Sathgudi i Pacitan: 33 %
pozostałe odmiany: 45 %

C. Klasyfikacja

Owoce cytrusowe klasyfikuje się według trzech klas określonych poniżej:

klasa "ekstra"
Owoce cytrusowe w tej klasie muszą być najwyższej jakości. Pod względem kształtu, wyglądu zewnętrznego, rozwoju i wybarwienia muszą mieć cechy charakterystyczne dla danej odmiany lub typu handlowego.
Owoce muszą być wolne od wszelkich wad z wyjątkiem bardzo lekkich uszkodzeń powierzchniowych, pod warunkiem że nie mają one wpływu na ogólny wygląd produktu, jego jakość, utrzymanie jakości oraz prezentację w opakowaniu.
klasa I
Owoce cytrusowe w tej klasie muszą być dobrej jakości. Muszą mieć cechy charakterystyczne dla danej odmiany lub typu handlowego.
Mogą jednak posiadać następujące nieznaczne wady, pod warunkiem że nie wpływają one na ogólny wygląd produktu, jego jakość, utrzymanie jakości i prezentację w opakowaniu:
- nieznaczne wady kształtu,
- nieznaczne wady wybarwienia,
- nieznaczne wady rozwojowe skórki owocu, np. srebrne łuski, ordzawienie itp.,
- nieznaczne, zabliźnione uszkodzenia spowodowane przyczynami mechanicznymi, takimi jak uszkodzenia gradowe, otarcia, uszkodzenia w trakcie przeładunku itp.
klasa II
Do tej klasy zalicza się owoce cytrusowe, które nie kwalifikują się do wyższych klas ale spełniają określone powyżej wymagania minimalne.
Dopuszczalne są następujące wady, pod warunkiem że owoce cytrusowe zachowują swoje podstawowe cechy pod względem jakości, jej utrzymania oraz wyglądu:
- wady kształtu,
- wady wybarwienia,
- szorstka skórka,
- wady rozwojowe skórki, np. srebrne łuski, ordzawienie itp.,
- nieznaczne, zabliźnione uszkodzenia spowodowane przyczynami mechanicznymi, takimi jak uszkodzenia gradowe, otarcia, uszkodzenia w trakcie przeładunku itp.,
- powierzchniowe, zabliźnione uszkodzenia skórki,
- nieznaczne i częściowe odstawanie miąższu od skórki w przypadku pomarańczy (co jest dopuszczalne w przypadku mandarynek).

III. PRZEPISY DOTYCZĄCE WIELKOŚCI

Wielkość określa się na podstawie maksymalnej średnicy przekroju poprzecznego owocu.

A. Wielkość minimalna
Wyklucza się owoce mniejsze niż podane wielkości minimalne:
Cytryny: 45 mm
Mandarynki z wyłączeniem klementynek: 45 mm
Klementynki: 35 mm
Pomarańcze: 53 mm

B. Skala wielkości
Skala wielkości jest następująca:

Owoce cytrusowe mogą być pakowane na sztuki. W tym przypadku, pod warunkiem zachowania jednorodności wielkości wymaganej w tytule III, punkt C, różnice wielkości w opakowaniu mogą wykraczać poza pojedynczy kod wielkości ale mieścić się w granicach dwóch sąsiadujących kodów.

C. Jednorodność
Jednorodność wielkości jest osiągnięta, jeżeli owoce spełniają wymagania określonej wyżej skali o ile wymagania nie zostały określone w następujący sposób:

• w przypadku owoców ułożonych w regularnych warstwach w opakowaniach zbiorczych lub w opakowaniach jednostkowych, różnica między najmniejszym i największym owocem w opakowaniu, w granicach kodu wielkości lub w przypadku owoców cytrusowych pakowanych na sztuki – w granicach dwóch sąsiednich kodów, nie może przekraczać następujących wielkości maksymalnych:

• w przypadku owoców nieułożonych w regularnych warstwach w opakowaniach zbiorczych lub sztywnych opakowaniach jednostkowych, różnica między najmniejszym a największym owocem w opakowaniu nie może przekroczyć zakresu właściwego danemu rodzajowi w skali wielkości lub w przypadku owoców cytrusowych pakowanych na sztuki, zakresu jednego z dwóch kodów sąsiednich wyrażonego w milimetrach,

• w przypadku owoców luzem w koszach oraz owoców w miękkich opakowaniach jednostkowych (siatki, worki itp.), maksymalna różnica wielkości między najmniejszym i największym owocem w partii lub w opakowaniu nie może przekroczyć zakresu uzyskanego w wyniku połączenia trzech kolejnych wielkości ze skali wielkości.

IV. PRZEPISY DOTYCZĄCE TOLERANCJI

W każdym opakowaniu dopuszcza się tolerancję jakości i wielkości dla produktów niespełniających wymagań wskazanej klasy.

A. Tolerancja jakości

• klasa "ekstra" - 5 % liczby lub wagi owoców cytrusowych niespełniających wymogów danej klasy ale spełniających wymogi klasy I lub wyjątkowo, mieszczących się w jej przedziale tolerancji,
• klasa I - 10 % liczby lub wagi owoców cytrusowych niespełniających wymogów danej klasy ale spełniających wymogi klasy II lub wyjątkowo, mieszczących się w jej przedziale tolerancji,
• klasa II - 10 % liczby lub wagi owoców cytrusowych niespełniających ani wymogów danej klasy, ani wymogów minimalnych z wyjątkiem produktów z objawami gnicia lub zepsucia, które czynią je niezdatnymi do spożycia. W przedziale tej tolerancji dopuszcza się maksymalnie 5 % owoców wykazujących niewielkie, niezabliźnione uszkodzenia powierzchniowe, suche nacięcia lub owoców miękkich i wysuszonych.

B. Tolerancja wielkości

Dla wszystkich klas i rodzajów prezentacji: 10 % liczby lub wagi owoców cytrusowych odpowiadających sąsiedniej niższej lub wyższej wielkości niż wskazana na opakowaniu lub połączeniu trzech wielkości.

W każdym przypadku 10 % tolerancji stosuje się jedynie do owoców nie mniejszych niż następujące wielkości minimalne:

• Cytryny: 43 mm
• Mandarynki z wyłączeniem klementynek: 43 mm
• Klementynki: 34 mm
• Pomarańcze: 50 mm

V. PRZEPISY DOTYCZĄCE PREZENTACJI

A. Jednorodność
Zawartość każdego opakowania musi być jednorodna i obejmować wyłącznie owoce cytrusowe tego samego pochodzenia, odmiany lub typu handlowego, jakości i wielkości oraz o podobnym stopniu dojrzałości i rozwoju.
Dodatkowo w zakresie klasy "ekstra" wymagana jest jednorodność wybarwienia.
Widoczna część zawartości opakowania musi być reprezentatywna dla całej zawartości.

B. Pakowanie
Owoce cytrusowe muszą być pakowane w sposób, który zapewni należytą ochronę produktu.
Materiały użyte wewnątrz opakowania muszą być nowe, czyste i takiej jakości, która pozwala uniknąć jakichkolwiek, zewnętrznych lub wewnętrznych, uszkodzeń produktów. Dopuszcza się użycie materiałów w szczególności papieru lub pieczątek, ze specyfikacją handlową, pod warunkiem że druk lub etykieta zostały wykonane z nietoksycznego tuszu lub kleju.
Jeżeli owoce są owijane, należy wykorzystać cienki, suchy, nowy i bezwonny [5] papier.
Zabronione jest używanie materiałów lub substancji, które mogą spowodować zmianę naturalnych cech charakterystycznych owoców cytrusowych lub wpłynąć na ich smak lub zapach [5].
Opakowania muszą być wolne od wszelkich substancji obcych. Dopuszcza się nieliczne zielone liście, obecne na krótkich (niezdrewniałych) łodyżkach owoców.
Nalepki przyklejane na każdym produkcie nie powinny po zdjęciu pozostawiać widocznych śladów kleju ani prowadzić do uszkodzeń skórki.

C. Prezentacja
Owoce cytrusowe mogą być prezentowane następująco:

1. ułożone w opakowaniach w regularnych warstwach,
2. luzem w opakowaniach zbiorczych lub w skrzyniach.

Prezentacja ta jest dopuszczalna jedynie dla owoców klasy I i II, w opakowaniach jednostkowych przeznaczonych do sprzedaży bezpośredniej o wadze mniejszej niż 5 kg, gdzie opakowanie składa się z:

• określonej liczby owoców lub
• określonej wagi netto owoców.

VI. PRZEPISY DOTYCZĄCE ZNAKOWANIA

Na każdym opakowaniu należy umieścić następujące informacje, zamieszczone po tej samej stronie w sposób czytelny, trwały oraz widoczny z zewnątrz:

A. Identyfikacja

Nazwa i adres pakującego lub wysyłającego.
Zapis ten można zastąpić:
- dla wszystkich opakowań z wyjątkiem opakowań jednostkowych, oficjalnie wydanym lub zatwierdzonym oznaczeniem kodowym pakującego lub wysyłającego, umieszczonym w bliskim sąsiedztwie określenia "pakujący lub wysyłający" (lub odpowiednich skrótów);
- wyłącznie dla produktów paczkowanych, nazwą i adresem sprzedającego z siedzibą we Wspólnocie, umieszczonym w bliskim sąsiedztwie określenia: "zapakowane dla" lub zapisem równoznacznym. W tym przypadku etykieta zawiera również oznaczenie kodowe pakującego lub wysyłającego. Sprzedawca udostępnia wszystkie informacje dotyczące znaczenia tego kodu uznane przez służby kontrolne za niezbędne.

B. Rodzaj produktu

- nazwa gatunków, jeżeli produkt nie jest widoczny z zewnątrz z wyjątkiem mandarynek dla których wskazanie nazwy gatunku lub odmiany (w stosownych przypadkach) jest obowiązkowe,
- w przypadku pomarańczy nazwa odmiany,
- nazwa rodzaju:
- dla cytryn: w stosownych przypadkach oznakowanie "Verdelli" lub "Primofiore",
- dla klementynek: w stosownych przypadkach oznakowanie "Klementynki bez pestek", "Klementynki" (1 do 10 pestek) lub "Klementynki z pestkami" (więcej niż 10 pestek).

C. Pochodzenie produktu

Kraj pochodzenia oraz nieobowiązkowo, region uprawy lub krajowa, regionalna lub lokalna nazwa miejsca pochodzenia.

D. Specyfikacje handlowe

- klasa,
- kod wielkości prezentowanych owoców według skali wielkości lub dolnej i górnej granicy kodu wielkości w przypadku stosowania grupy trzech kolejnych wielkości ze skali wielkości,
- kod wielkości (lub, gdy owoce pakowane na sztuki są objęte dwoma sąsiednimi kodami wielkości, kody wielkości lub minimalna i maksymalna średnica) oraz w przypadku owoców układanych w opakowaniu warstwami, liczba owoców,
- informacja o zastosowanych środkach konserwujących lub innych substancjach chemicznych zastosowanych po zbiorze w przypadku gdy ich użyto.

E. Znak kontroli urzędowej (nieobowiązkowo)

Nie jest konieczne zamieszczanie oznaczeń przewidzianych w pierwszym akapicie na opakowaniach zbiorczych, jeśli zawierają one wyłącznie opakowania detaliczne widoczne z zewnątrz i zawierające te oznaczenia. Opakowania nie powinny posiadać żadnych oznaczeń, które mogłyby wprowadzać w błąd. Jeśli opakowania znajdują się na paletach, szczegółowe informacje powinny być podane na etykietach umieszczonych w widocznym miejscu, co najmniej z dwóch stron palety.